Powrót Matejki do Krakowa.
Wdzięczni mieszkańcy grodu Kraka zorganizowali wobec tego na cześć mistrza Jana huczne uroczystości, wybili pamiątkowe medale, a jego samego obdarzyli posadą dyrektora krakowskiej SPP. Wreszcie w Krakowie jeszcze za życia artysty, stanął jego pomnik. Jan Matejko tworzył dzieła ilustrujące historyczne momenty z dziejów Rzeczypospolitej, pozostając przy tym pod wpływem konserwatywnej krakowskiej szkoły historycznej. Przedstawiał dawne państwo polsko- litewskie jako imperium, opiewał walecznych królów zwyciężających obecnych zaborców na polach bitew, gromił szlachecką demokrację. Przez cały okres 30 lat swej dojrzałej twórczości pozostawał wierny obranej koncepcji. Nie zmieniał stylu, ani techniki, pozostawał obojętny na prądy pojawiające się w malarstwie europejskim. Uważał, że ma do spełnienia patriotyczną misję. Zdobył wysoką pozycję i autorytet, które wykorzystywał do rozpowszechniania swej wizji historii Polski w społeczeństwie. Współcześni uważali go za największego malarza polskiego. Na początku XX wieku wartość malarska jego dzieł została zdecydowanie zakwestionowana, ale jego widzenia dziejów rzeczypospolitej trwa wciąż w narodowej mitologii.